تبلیغات
پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام موسوی قهار - ولایت امیر الموئمنین در قرآن قسمت دوم: آیه انفاق

آیه انفاق  
   سوره بقره, آیه 274
الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّیْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلاَنِیَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ 
 ترجمه: 
   آنان كه اموال خویش را در شب و روز, در پنهان و آشكار انفاق میكنند, اجرشان با پروردگارشان است, نه بیمناك میشوند و نه غمگین.
  
 تفسیر: 
   و در مجمع البیان در ذیل آیه شریفه، درباره شان نزول این آیه گفته است بطوری كه از ابن عباس نقل شده، این آیه در شان علی بن ابیطالب نازل شده است كه آن حضرت چهار درهم پول داشت، یكی را در شب، و یكی را در روز سومی را پنهانی و چهارمی را علنی صدقه داد، و به دنبال آن این آیه نازل شد كه: كسانی كه اموال خود را شب و روز، سری و علنی انفاق می كنند....


مرحوم طبرسی سپس میگوید: این روایت هم از امام باقر و هم از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است. (1)


مولف: این معنا را عیاشی نیز در تفسیرش و شیخ مفید در اختصاص و شیخ صدوق در عیون آورده اند. (2)


و در الدر المنثور است كه عبد الرزاق و عبد بن حمید، و ابن جریر و ابن منذر و ابن ابی حاتم و طبرانی و ابن عساكر از طریق عبد الوهاب بن مجاهد از پدرش مجاهد از ابن عباس روایت كرده اند كه در تفسیر آیه: "الذین ینفقون اموالهم باللیل و النهار سرا و علنیه" گفته است: این آیه در شان علی بن ابیطالب نازل شد، كه چهار درهم داشت یكی را در شب و دومی را در روز و سومی را پنهانی و چهارمی را علنی صدقه داد. (3)


و در تفسیر برهان از كتاب مناقب بن شهر اشوب از ابن عباس و سدی، و مجاهد و كلبی، و ابی صالح، و واحدی، و طوسی، و ثعلبی، طبرسی و ماوردی، و قشیری و شمالی و نقاش و فتال، و عبد الله بن حسین، و علی بن حرب طائی، نقل كرده كه همه نامبردگان در تفسیرهای خود گفته اند: علی بن ابیطالب چهار درهم نقره داشت، یكی را شبانه دومی را در روز، سومی را سری و چهارمی را علنی صدقه داد، به دنبال آن، آیه: الذین ینفقون اموالهم باللیل و النهار سرا و علنیه نازل شد، و در آن به تك تك درهمهای آن جناب مال نامیده شده و او را به قبول صدقاتش بشارت داده است. (4)


و در بعضی از تفاسیر آمده است كه: این آیه در شان ابی بكر نازل شده، كه چهل هزار دینار داشت، ده هزار دینار آنرا شبانه، و ده هزار دیگر را در روز، ده هزار را سری و ده هزار باقی را علنی صدقه داد.


مولف: آلوسی در تفسیر خود در ذیل این حدیث گفته: امام سیوطی به دنبال نقل این روایت گفته است كه جریان صدقه دادن ابی بكر را ابن عساكر در تاریخش از عایشه نقل كرده، و در آن روایت این قسمت كه آیه در شان او نازل شده نیامده است، و گویا آن كسی كه چنین ادعائی كرده، آنرا از روایت ابن منذر فهمیده، زیرا ابن منذر از ابن اسحاق نقل كرده است كه وقتی مرگ ابی بكر نزدیك شد و عمر را جانشین خود كرد، برای مردم خطابهای ایراد نمود، بعد از حمد و ثنائی كه خدا لایق آن است گفت: هان ! ای مردم، طمع هر چه هم كم باشد فقر است، و نومیدی از مال مردم هر چه باشد به همان مقدار غنی است، و شما جمع می كنید اموالی را كه خود نمی خورید: و آرزو می كنید چیزهائی را كه به آن نمی رسید، و بدانید كه بخل هر چه هم كم باشد به همان مقدار نفاق است، پس برای خود خیر انفاق كنید، كجا هستند اصحاب این آیه ؟، آنگاه آیه را تلاوت كرد، و سیوطی در آخر می گوید: خواننده می داند كه این حدیث هیچ دلالتی ندارد بر اینكه آیه شریفه در حق ابی بكر نازل شده باشد، این بود گفتار آلوسی.


و در الدر المنثور به چند طریق از ابی امامه و ابی الدردا، و ابن عباس و غیر ایشان روایت آورده كه گفتهاند: این آیه درباره اصحاب خیل نازل شده است.


مولف: منظور از اصحاب خیل سپاهیان سواره اند كه شب و روز برای اسبها پول خرج می كنند ولی این تعبیر آیه كه می فرماید: سرا و علنیه با پرستاری اسبان نمی سازد، چون در مورد تهیه آذوقه اسبان معنا ندارد اینچنین مطلب را عمومیت دهد و بفرماید: هم در روز و هم در شب و هم در خفا و هم آشكارا انفاق میكنند.


و نیز در الدر المنثور است كه ابن مسیب در ذیل آیه الذین ینفقون... روایت كرده كه همه این آیه درباره عبد الرحمان بن عوف و عثمان بن عفان نازل شده كه در لشگر معروف به جیش عسرت پولهائی را خرج كردند. (5) مولف: اشكال این روایت این است كه مانند روایت قبلی با آیه شریفه تطبیق نمیشود.





پاورقی


1 - مجمع البیان ج1 ص883


  2 - تفسیر عیاشی ج1 ص151


  3 - تفسیرالدرالمنثور ج1 ص363


  4 - تفسیر برهان ج1 ص752


  5 - الدرالمنثور ج1 ص363




طبقه بندی: اهل بیت (علیهم السلام)،  گزارش،  حدیث،  ولایت علی علیه السلام در قرآن، 
برچسب ها: ولایت امیرالمونین در قرآن، مجمع البیان، مرحوم طبرسی، حجت الاسلام موسوی قهار، تفسیر عیاشی، در المنثور، تفاسیر برادر اهل سنت،  

تاریخ : شنبه 7 شهریور 1394 | 06:40 ب.ظ | نویسنده : سید امیر حسین طباطبایی | نظرات

  • paper | کوفه | آنک بات